Een doe-het-zelf testament, bestaat dat?

In deze rare tijden denk je mogelijk vaker dan je ooit hebt gedaan aan een testament. Een bezoek aan een notaris voor een testament is met de intelligente lockdown nog niet zo vanzelfsprekend. Mag een-doe-het-zelf testament? Zo ja, hoe dan?

Codicil – legaten

Als je alleen iets wil vastleggen over kleren, lijfstoebehoren, sierraden en bepaalde tot de inboedel behorende zaken en bepaalde boeken, dan is een codicil in principe voldoende. In een codicil kan je ook vastleggen dat bepaalde zaken niet in een huwelijksgemeenschap vallen, maar privé eigendom zijn. Daarmee kan je voorkomen dat bijvoorbeeld erfstukken terecht komen bij de schoonfamilie. De vormvereisten om een codicil te maken zijn minimaal:

  • de erflater pakt pen en papier,
  • schrijft zijn of haar wensen (legaten) helemaal en zo duidelijk mogelijk uit,
  • en sluit af met een dagtekening en ondertekening.

Op eenvoudige wijze kan je dan vastleggen dat het door jou privé geërfde gouden horloge van tante Ida niet in de gemeenschap van goederen valt waarin je bent getrouwd met Klaas, en het horloge na je overlijden naar neef Pieter moet.  

Testament – uiterste wil DIY

Wat veel mensen niet weten, is dat je zélf door middel van een onderhands schriftelijk stuk een testament of uiterste wil kan maken. Of dat onder alle omstandigheden verstandig is hangt met name af van de vraag wat je wilt regelen en hoe ingewikkeld je familierechtelijke en financiële situatie is. Heb je bijvoorbeeld geen nageslacht, alleen wat saldo op een bankrekening en wil je alles nalaten aan een goed doel, dan zou je dat dus in beginsel zelf kunnen vastleggen. Is je financiële en fiscale positie wat ingewikkelder en je wensen ook, dan adviseer ik zonder meer professionele hulp: de erfrechtelijke materie is ingewikkeld (laat staan de fiscale).

Voor het opstellen van een uiterste wil DIY, heb je nog geen notaris nodig. Het stuk hoef je overigens niet zelf te schrijven – in tegenstelling tot een codicil – want het mag ook op de computer. Bestaat de uiterste wil uit meer dan één bladzijde, dan moet iedere bladzijde zijn genummerd en ondertekend.

Ter hand stellen aan de notaris

Vervolgens heb je wél de hulp nodig van een notaris, omdat je de onderhandse uiterste wil aan hem of haar ter hand moet stellen. Je moet daarbij aan de notaris verklaren dat het aangeboden stuk je uiterste wil bevat, en dat voldaan is aan de eisen van nummering en ondertekening. Het testament kan gesloten of open worden aangeboden. De notaris moet een akte van bewaargeving opstellen en die moet worden getekend door jou en de notaris. Dat is wellicht wat lastig als je in quarantaine zit, maar inmiddels is de notariële praktijk creatief genoeg gebleken om daar oplossingen voor te vinden (‘door het raam’ passeren in de achtertuin, op parkeerplaatsen, achter plexiglas).

Oftewel: je hoeft in de praktijk in principe geen uitgebreid bezoek te brengen aan de notaris. Wil je weten of een testament DIY wat voor je is, neem dan contact met me op via ina@kaliberadvocaten.nl of 06-51492920!

Groet,

Ina Elzinga